Δευτέρα, 26 Οκτωβρίου 2015

Tριήμερη εκδρομή του Φ.Ι.ΛΟ.Σ. στον Έβρο, την Αδριανούπολη και την Αμφίπολη



Τα τελευταία χρόνια ο Φιλολογικός, Ιστορικός, Λογοτεχνικός Σύνδεσμος (Φ.Ι.ΛΟ.Σ.) Τρικάλων διοργανώνει ολιγοήμερες μορφωτικές εκδρομές εντός Ελλάδος και στις γειτονικές βαλκανικές χώρες με σκοπό να γνωρίσουν τα μέλη και οι φίλοι τον τόπο μας αλλά και τους γείτονές μας. Στο πλαίσιο αυτό διοργάνωσε εκδρομές στην Αχρίδα, στην Βουλγαρία, στην περιοχή Καρδίτσας, στο Πήλιο, στην Λάρισα και τα Αμπελάκια, τον δε περασμένο (Μάιο (1-3) τριήμερη εκδρομή στην Αλβανία. Συνεχίζοντας αυτό το πρόγραμμα ο Φ.Ι.ΛΟ.Σ. πριν από λίγες ημέρες (16-18 Οκτωβρίου) διοργάνωσε τριήμερη εκδρομή στην περιοχή του Έβρου, την Αδριανούπολη και την Αμφίπολη.
Η αναχώρηση έγινε το μεσημέρι της Παρασκευής και το βράδυ οι εκδρομείς επισκέφτηκαν το κέντρο και την παραλία (περιοχή Φάρου) της Αλεξανδρούπολης, στην οποία και διανυκτέρευσαν. 
ΕΙΚ. 1. Στο Μουσείο Υγείας στην Αδριανούπολη.
 Η Αλεξανδρούπολη είναι μία από τις νεότερες και με σύγχρονο ρυμοτικό σχέδιο πόλεις της Ελλάδος. Ως το 1920 ονομαζόταν Δεδεαγάτς και μετονομάστηκε σε Αλεξανδρούπολη,  προς τιμήν του βασιλιά της Ελλάδος Αλέξανδρου, ο οποίος την επισκέφθηκε την χρονιά αυτή. Το Δεδέαγατς (Αλεξανδρούπολη) στη διάρκεια του Β΄ Βαλκανικού Πολέμου κατελήφθη από τις ελληνικές δυνάμεις στις 11 Ιουλίου 1913, αλλά με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου (10 Αυγούστου 1913), περιήλθε και πάλι στη Βουλγαρία μαζί με την υπόλοιπη Δυτική Θράκη. Με την ήττα της Βουλγαρίας από τις συμμαχικές δυνάμεις στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο (1914-1918) και με  την Συνθήκη του Νεϊγύ δόθηκε στην Ελλάδα, στην οποία κατοχυρώθηκε οριστικά και με την Συνθήκη της Λωζάννης (24 Ιουλίου 1923).  Σήμερα (απογραφή 2011) η Αλεξανδρούπολη έχει πληθυσμό 58.125 κ.
Την επομένη το πρωί (Σάββατο) οι εκδρομείς μετέβησαν στο Σουφλί, όπου ξεναγήθηκαν στο μουσείο και βιοτεχνία μεταξιού.
Μετά την Συνθήκη της Λωζάννης (1923) η Ανατολική Θράκη και η Ρωμυλία πέρασαν στην κυριότητα του νεοσύστατου τουρκικού κράτους. Το Σουφλί έχασε τότε 70.000 στρέμματα φυτεμένα με μουριές, τα φύλλα των οποίων αποτελούσαν την μόνη τροφή του μεταξοσκώληκα. Το τελειωτικό και πιο ισχυρό κτύπημα στην μεταξοπαραγωγή του Σουφλίου έδωσε η ανακάλυψη της τεχνητής μεταξωτής ίνας. Το γεγονός αυτό σταμάτησε την ανοδική πορεία της σηροτροφίας. Το Σουφλί είναι γνωστό ως η «Πόλη του Μεταξιού», αλλά φημίζεται και  για ονομαστό κρασί του, το τσίπουρο και τα κρέατά του.

Σήμερα στο Σουφλί λειτουργούν 5 βιοτεχνίες παραγωγής μεταξωτών ειδών καθώς και πολλά καταστήματα που εμπορεύονται μεταξωτά είδη. Το 1993, η παραγωγή κουκουλιών ανερχόταν σε 5.000 κιλά από 800.000 που ήταν το 1908. Ο πληθυσμός του από 8.127 κ. που ήταν το 1940, το 2011 έπεσε στους 3.837 κ.

Μετά το Σουφλί, το μεσημέρι του Σαββάτου έγινε η διέλευση των Ελληνο-τουρκικών συνόρων από το φυλάκιο των Καστανιών, όπου  βρίσκεται το μοναδικό χερσαίο σύνορο της Ελλάδος με την Τουρκία, δεδομένου ότι το υπόλοιπο σύνορο καθορίζεται από την κοίτη του ποταμού Έβρου. Εν συνεχεία μέσω Καραγάτς (παλιά Ορεστιάδα) έγινε η διάβαση του Έβρου ποταμού, ο οποίος στο σημείο αυτό ανήκει εξ ολοκλήρου στην Τουρκία, αφού η περιοχή αυτή (Τρίγωνο) δόθηκε το 1923 ως αποζημίωση στην Τουρκία και οι Έλληνες κάτοικοί της έφυγαν και ίδρυσαν την Νέα Ορεστιάδα. Στην αριστερή (ανατολική) όχθη του Έβρου βρίσκεται η Αδριανούπολη, η πρώτη πρωτεύουσα των Οθωμανών επί ευρωπαϊκού εδάφους (1363-1453).

Η Αδριανούπολη (τουρκ. Εντιρνέ) έχει πληθυσμό  165.979 και είναι κτισμένη στην συμβολή τριών ποταμών, του Άρδα, του Τούντσα και του Έβρου. Από το 1920 έως το 1922 είχε περιέλθει στους Έλληνες, αλλά σήμερα δεν κατοικεί σ’ αυτή κανένας Έλληνας. Ο ελληνικός πληθυσμός της (30.000 κάτ.) κατέφυγε στην Ελλάδα.

Κατά την παραμονή στην Αδριανούπολη οι εκδρομείς επισκέφτηκαν το Σελιμιγιέ Τζαμί, το οποίο σχεδίασε και κατασκεύασε το 1575 ο μεγαλύτερος αρχιτέκτονας της Τουρκίας ο Μιμάρ Σινάν (γνωστός στους Τρικαλινούς ως κατασκευαστής του Κουρσούμ τζαμιού των Τρικάλων). Το τζαμί του Σελίμ Β΄ (1566-1574) είναι ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της πόλης, καθόσον αποτελεί κομψοτέχνημα της ισλαμικής αρχιτεκτονικής και το αρτιότερο δημιούργημα του Σινάν. Αξίζει να αναφερθεί ότι το κτίσμα οικοδομήθηκε αποκλειστικά από τα λάφυρα της εκστρατείας των Οθωμανών στην Κύπρο, όπως νωρίτερα το Σουλειμανιγιέ  (τζαμί του Σουλεϋμάν είχε κτιστεί με τη λεία των εκστρατειών στο Βελιγράδι, τη Ρόδο και τη Μάλτα. Έχει τους ψηλότερους μιναρέδες στην Τουρκία, με 70,9 μ. και έναν τρούλο, ένα μέτρο περίπου ψηλότερο από εκείνον της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη.
Στην Αδριανούπολη λειτουργούν τρεις ιστορικές σκεπαστές αγορές: η Αράστα, δίπλα στο Σελιμιγιέ Τζαμί, το Μπεζεστένι, δίπλα στο Εσκί Τζαμί και το Αλή Πασά Τσαρσισί. Πολύ σημαντικά αξιοθέατα είναι επίσης τα Ανάκτορα της Αδριανούπολης (Saray-ı Cedid-i Amire), κτισμένα επί Μουράτ Β΄(1421–1444), το Kasr-ı Adalet (Κάστρο της Δικαιοσύνης),  το Κουλίγιε Μουσείο Υγείας του Βαγιαζίτ Β΄, ένα  σημαντικό μνημείο, με το συγκρότημά του να περιλαμβάνει πολλές εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνταν εκείνη την εποχή. Υπάρχουν ακόμα η Μεγάλη Συναγωγή, η οποία αναστηλώθηκε και ξανάνοιξε τον περασμένο Μάρτιο 2015, καθώς και μία Ρωμαιοκαθολική και δύο Βουλγαρικές Ορθόδοξες εκκλησίες. Σημαντικές είναι επίσης και οι ιστορικές τοξοτές γέφυρες πάνω από τους ποταμούς Έβρο και Τούντσα, αλλά και τα καραβανσεράι, που κατασκευάσθηκαν για τη φιλοξενία ταξιδιωτών τον 16ο αιώνα. Ο ιστορικός σιδηροδρομικός σταθμός του Καραγάτς αναπλάστηκε και στεγάζει σήμερα τη Σχολή Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου, ενώ κοντά του βρίσκονται το Μνημείο και το Μουσείο της Συνθήκης της Λωζάννης.
Από την Αδριανούπολη κατάγονταν οι σουλτάνοι Βαγιαζήτ Α΄ (1354-1403), Μεχμέτ Α΄, Μεχμέτ Β΄ ο Πορθητής (1432-1481), Μουσταφά Β΄ και Οσμάν Γ΄, και οι Έλληνες Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Αθανάσιος Α',Νικηφόρος Βρυέννιος ο Νεότερος και ο Νίκος Ζαχαριάδης (1903-1973), ιστορικός ηγέτης του ΚΚΕ.
Κατά την παραμονή στην Αδριανούπολη οι εκδρομείς του Φ.Ι.ΛΟ.Σ. ξεναγήθηκαν στο Μουσείο Υγείας και το Σελιμιγιέ Τζαμί, ενώ στον ελεύθερο χρόνο επισκέφτηκαν άλλα αξιοθέατα, όπως τις σκεπαστές αγορές και τον μεγάλο πεζόδρομο με τα κάθε είδους καταστήματα. Το βράδυ επιστροφή στην Ελλάδα και διανυκτέρευση στην (Νέα) Ορεστιάδα με δείπνο σε ταβέρνες της πόλης, οι οποίες παρέχουν καλή εξυπηρέτηση.
ΕΙΚ. 2. Τμήμα εκδρομέων μπροστά στον ανδριάντα του Σινάν, πίσω το τζαμί του Σελίμ.
 Η Ορεστιάδα ή Νέα Ορεστιάδα έχει 18.426 κατοίκους (απογραφή του 2011) και είναι η δεύτερη σε πληθυσμό πόλη του νομού μετά την πρωτεύουσά του την Αλεξανδρούπολη (57.812 κ.), ενώ είναι και πέμπτη σε πληθυσμό πόλη της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.
Η Νέα Ορεστιάδα είναι η νεότερη και η βορειότερη πόλη της Ελλάδος. Ιδρύθηκε το 1923 από Έλληνες πρόσφυγες που κατάγονταν από το προάστιο Καραγάτς ή Κάραγατς της Αδριανούπολης. Το Καραγάτς είχε μετονομαστεί σε Ορεστιάδα το 1920, μετά την απελευθέρωση της Θράκης από τον Ελληνικό Στρατό και παραχωρήθηκε στην Ελλάδα μαζί με ολόκληρη τη Δυτική Θράκη και το μεγαλύτερο τμήμα της Ανατολικής Θράκης με τη Συνθήκη των Σεβρών (10 Αυγ. 1920). Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή και την Ανακωχή των Μουδανιών (Οκτώβριος 1922), η Ανατολική Θράκη εκκενώθηκε από τον ελληνικό πληθυσμό της και αρκετοί κάτοικοι της Αδριανούπολης εγκαταστάθηκαν στο Καραγάτς, το οποίο βρίσκεται δυτικά του ποταμού Έβρου και παρέμενε στην ελληνική επικράτεια. Όμως στη συνδιάσκεψη της Λωζάννης οι εκπρόσωποι της Αγγλίας (Κάρζον), της Γαλλίας (Πουανκαρέ) και της Ιταλίας (Μουσολίνι) υπέκυψαν στην απαίτηση του Τούρκου Ισμέτ πασά(τον μετέπειτα Ινονού), βουλευτή Αδριανούπολης, που ζητούσε από την Ελλάδα ως αποζημίωση 4 δισεκατομμύρια χρυσά φράγκα, τον μισό πολεμικό και εμπορικό ελληνικό στόλο, να φύγει το Οικουμενικό Πατριαρχείο από την Κωνσταντινούπολη και να γίνει δημοψήφισμα στη Δυτική Θράκη. Τις παράλογες αυτές προτάσεις δεν δέχτηκε ο Έλληνας εκπρόσωπος Ελευθέριος Βενιζέλος και  τον Μάιο του 1923 ο Γάλλος στρατηγός Μαυρίκιος Πελλέ πρότεινε αντί αυτών η Ελλάδα να παραχωρήσει την παλιά Ορεστιάδα (Καραγάτς) στους Τούρκους, πρόταση που έγινε αποδεκτή. Έτσι το Καραγάτς με τα χωριά Μπόσνα και Ντεμιρτάς, δόθηκαν στους Τούρκους για στρατιωτικούς και οικονομικούς λόγους και για να έχει η Αδριανούπολη σιδηροδρομικό σταθμό. Η εγκατάλειψη της παλιάς Ορεστιάδας άρχισε από τον Ιούλιο του 1923 και στις 15 Σεπτ. 1923 παραδόθηκε στους Τούρκους.
Στις 12 Αυγούστου 1923, έγιναν τα εγκαίνια της νέας πόλης που ονομάστηκε Νέα Ορεστιάς για να θυμίζει την παλιά Ορεστιάδα. Αρχικά είχαν εγκαταστάθηκαν εκεί 900 οικογένειες. Αργότερα το δημοτικό συμβούλιο Ορεστιάδας, αποφάσισε η σφραγίδα του Δήμου της νέας πόλης να έχει ως έμβλημα την Ιφιγένεια, για να γνωρίζουν και οι νεώτεροι ότι η παλιά Ορεστιάδα θυσιάστηκε για το συμφέρον της πατρίδας.

Σήμερα η (Νέα) Ορεστιάδα είναι μια σύγχρονη ελληνική πόλη. Αποτελεί σημαντικό αγροτοεμπορικό κέντρο της ΒΑ Ελλάδος, με σιδηροδρομική και οδική σύνδεση. Σ’ αυτή λειτουργεί η Σχολή Επιστημών Γεωπονίας και Δασολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης με δύο τμήματα, το Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης και το Τμήμα Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων.

Το πρωί της Κυριακής οι εκδρομείς επισκέφτηκαν το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ορεστιάδας όπου ξεναγήθηκαν και έμειναν εντυπωσιασμένοι από την πληθώρα των εκθεμάτων αλλά και από τον εξαιρετικό τρόπο εκθέσεώς τους. Το Μουσείο αυτό ιδρύθηκε το 1974 και στεγάζεται σε ένα διώροφο κτίριο 600 τ.μ. Στις θεματικές του εκθέσεις προβάλλονται ενθυμήματα από τον μακραίωνο πολιτισμό του Καραγάτς, της Αδριανούπολης και της περιφέρειάς της, καθώς και αντικείμενα – μαρτυρίες από τα πρώτα και δύσκολα χρόνια της ζωής της Νέας Ορεστιάδας.
 
ΕΙΚ. 3. Οι εκδρομείς μπροστα στο αρχαιολογικό μουσείο της Αμφίπολης
Επόμενος σταθμός, με πορεία προς νότο, το Διδυμότειχο, μια πόλη με πληθυσμό 9.263 κ. και που απέχει 85 χλμ. από την Αλεξανδρούπολη, 2 χλμ. από τα ελληνοτουρκικά και 40 από τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, είναι δε κτισμένο στη συμβολή των ποταμών Έβρου και Ερυθροπόταμου. Το όνομά του το πήρε είτε από τα διπλά τείχη του κάστρου Καλέ, από τις δύο αντικριστές οχυρωμένες πόλεις (η μία στο σημερινό Καλέ και η άλλη στον απέναντι λόφο της Αγίας Πέτρας, που τον 3ο μ.Χ. εξυπηρετούσαν τους Ρωμαίους, οι οποίοι αντιμετώπιζαν βαρβαρικές επιδρομές). Παλαιότερα η ρωμαϊκή πόλη Πλωτινόπολη βρισκόταν στον λόφο της Αγίας Πέτρας, όπου τα τελευταία χρόνια γίνονται αρχαιολογικές ανασκαφές και προσπάθεια ανάδειξης του αρχαιολογικού χώρου. Σώζονται ακόμα τα δεσμωτήρια, όπου είχε φυλακιστεί ο βασιλιάς της Σουηδίας Κάρολος ΙΒ' το 1713 από τους Οθωμανούς. Το Τέμενος Βαγιαζήτ (Μεχμέτ Α΄) στην πλατεία της πόλης θεωρείται ένα από τα πιο  μεγαλόπρεπα οθωμανικά τεμένη στην Ευρώπη και εγκαινιάστηκε το 1420.
Μετά τον 7ο αιώνα που εγκαταλείφτηκε η Πλωτινούπολη αναπτύχθηκε η Βυζαντινή οχύρωση στον λόφο του Κάστρου. Κατά τη Βυζαντινή περίοδο η πόλη έγινε πρωτεύουσα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, τρεις φορές, ενώ το 1341, ο Ιωάννης Καντακουζηνός επέλεξε το Διδυμότειχο για να στεφτεί αυτοκράτορας και να διαδεχτεί τον Ανδρόνικο Παλαιολόγο. Κατά την Οθωμανική περίοδο το Διδυμότειχο έγινε η πρώτη Οθωμανική πρωτεύουσα σε Ευρωπαϊκό έδαφος. Κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821 εξεγέρθηκε και η περιοχή του Διδυμοτείχου, αλλά η επανάσταση καταστάλθηκε γρήγορα στην περιοχή και ακολούθησε η λεηλασία του Διδυμοτείχου, όταν ο Τουρκικός όχλος υποστηριζόμενος από τις Οθωμανικές αρχές, πραγματοποίησε σφαγές και απαγχονισμούς Ελλήνων. Το Διδυμότειχο απελευθερώθηκε και ενώθηκε επίσημα με την Ελλάδα με τη Συνθήκη των Σεβρών τον Ιούλιο του 1920.
Στο Διδυμότειχο σώζονται σημαντικά ρωμαϊκά, βυζαντινά και οθωμανικά μνημεία, από τα οποία ξεχωρίζει το τζαμί του Βαγιαζήτ (Μεχμέτ Α΄), το οποίο κτίστηκε κατά παραγγελία του σουλτάνου Μεχμέτ, γιου του Βαγιαζήτ το 1367 και εγκαινιάστηκε το Μάρτιο του 1420. Το τέμενος Βαγιαζήτ θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα ισλαμικά μνημεία στην Ευρώπη και το μεγαλύτερο σε έκταση (σχεδόν χιλίων τετραγωνικών μέτρων) στον χώρο των Βαλκανίων. Η αρχική στέγη του μνημείου (14ου αιώνα) είναι κατασκευασμένη από ξύλο βελανιδιάς και διατηρείται μέχρι σήμερα. Η στέγη του θεωρείται «Από τα σημαντικότερα μνημεία από ξύλο στον κόσμο» και έχει σχήμα πυραμιδοειδές. Το μνημείο έχει επίσης μοναδική αξία λόγω της τοιχογραφίας με την ουράνια πόλη (στο Ισλάμ δεν επιτρέπονται γραφικές αναπαραστάσεις).
Στο Διδυμότειχο είναι διάσημο για τις πολιτιστικές εκδηλώσεις του, όπως το φεστιβάλ γκάιντας (Καλέ Παναΐρ) το οποίο διοργανώνεται κάθε Πεντηκοστή (το Σαββατοκύριακο της εορτής του Αγίου Πνεύματος). Στο φεστιβάλ αυτό, πλήθος μουσικών με παραδοσιακές Θρακικές γκάιντες και νταούλια ξεχύνεται στους δρόμους και ακολουθεί παραδοσιακό θρακιώτικο γλέντι.
Από το Διδυμότειχο κατάγονταν οι βυζαντινοί αυτοκράτορες Ιωάννης Γ΄ Δούκας Βατάτζης (1221-1254) και Ιωάννης Ε΄ Παλαιολόγος (1341–1376), ο σουλτάνος Βαγιαζίτ Β΄ (1481–1512), οι νεομάρτυρες της Ορθόδοξης εκκλησίας Διονύσιος ο Μοναχός(†1518), Ιάκωβος ο Διάκονος(† τέλη 16ου αι.) και Παρθένιος εκ Διδυμοτείχου(† 1805), καθώς και ο μεγάλος ευεργέτης Ευγένιος Ευγενίδης (1882-1954).
Μετά την σύντομη περιήγηση στο κέντρο του Διδυμοτείχου, ακολούθησε το ταξίδι της επιστροφής που προέβλεπε επίσκεψη στην αρχαία Αμφίπολη. Διασχίζοντας την Εγνατία και περνώντας διαδοχικά από τους νομούς Έβρου, Ροδόπης, Ξάνθης και Καβάλας, οι εκδρομείς ενημερώνονταν για την ιστορία των περιοχών αυτών, τις σπουδαίες αρχαίες πόλεις Μαρώνεια και Άβδηρα (πατρίδα των αρχαίων φιλοσόφων Λεύκιππου και Δημόκριτου), το φαράγγι και το Δέλτα του Νέστου με την εύφορη πεδιάδα, τους κατοίκους της Θράκης και ιδιαίτερα τους ορεσίβιους Πομάκους, οι οποίοι κατοικούσαν πάντα σ’ αυτά τα μέρη και αναφέρονται από τον ιστορικό Αρριανό ως στρατιώτες - ακοντιστές του Μεγάλου Αλεξάνδρου με το όνομα Αγριάνες. Χριστιανοί στην πορεία τους οι Πομάκοι, κατά την διάρκεια της Τουρκοκρατίας έγιναν Μουσουλμάνοι, και λόγω θρησκεύματος αυτούς τους αρχαίους Θράκες το ελληνικό «κράτος» τους έριξε στην αγκαλιά του τουρκικού προξενείου της Κομοτηνής χαρακτηρίζοντάς τους ως τουρκική μειονότητα [νόμος 3065/1954 (ΦΕΚ Α΄ 239, 9.10.1954)]. Ευτυχώς οι ίδιοι σήμερα κάνουν αγώνα να απεγκλωβιστούν από αυτό χωρίς καμία βοήθεια, εκδίδοντας μάλιστα και πομακικές εφημερίδες διαφοροποιούμενοι έτσι από τους τουρκογενείς Μουσουλμάνους κατοίκους της Θράκης. Οι Πομάκοι που κατοικούν στη Βουλγαρία δεν αναγνωρίζονται ως ξεχωριστή μειονότητα αλλά ως Βούλγαροι.
Αργά το μεσημέρι οι εκδρομείς έφτασαν στην Αμφίπολη, στην αριστερή (ανατολική) όχθη του ποταμού Στρυμόνα. Έγινε επίσκεψη στο αρχαιολογικό μουσείο και σε όλους σχεδόν τους αρχαιολογικούς χώρους, όπου οι φύλακες τους οδήγησαν και τους ξενάγησαν με ιδιαίτερη προθυμία. Ειδικότερα, μετά το μουσείο έγινε επίσκεψη στις εντυπωσιακές σε μέγεθος και διακόσμηση παλαιοχριστιανικές βασιλικές εκκλησίες του 5ου και 6ου αιώνα μ.Χ., στην ελληνιστική έπαυλη με τις τοιχογραφίες, στο βόρειο τείχος (το καλύτερα σωζόμενο) και στην αρχαία γέφυρα του Στρυμόνα.
Η Αμφίπολη ιδρύθηκε από Αθηναίους το 437 π.Χ. με στόχο τον έλεγχο των μεταλλείων χρυσού του Παγγαίου, αλλά κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης του Πελοποννησιακού πολέμου (431-421 π.Χ.) πέρασε στα χέρια των Σπαρτιατών, στους οποίους παρέμεινε έως το 359 π.Χ. καταλήφθηκε από τον Φίλιππο, τον πατέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου και έγινε μέρος του Βασιλείου των Μακεδόνων. Την περίοδο του Μεγάλου Αλεξάνδρου η Αμφίπολη και το επίνειό της στο Αιγαίο είχαν εξελιχθεί σε πολύ σημαντική ναυτική βάση των Μακεδόνων, και γενέτειρα τριών σημαντικών ναυάρχων, του Νέαρχου, του Ανδροσθένη και του Λαομέδοντα. Από εκεί ξεκίνησε και ο στόλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου για την Ασία. Αργότερα η πόλη πέρασε στους Ρωμαίους. Από αυτή  διερχόταν η περίφημη Εγνατία οδός. Μετά τις επιδρομές των Σλάβων (τέλη του 6ου αι. μ.Χ.) η Αμφίπολη ερήμωσε ώσπου τον 8ο αι. εγκαταλείφθηκε εντελώς.
Σχετικά με τις πρόσφατες ανασκαφές που μετά από πολλά χρόνια επαναλήφθηκαν το 2012 από την αρχαιολόγο Κατερίνα Περιστέρη, όπως είναι γνωστό, εντοπίστηκαν τα όρια του τύμβου, και ο περίβολός του εντοπίστηκε 12 μέτρα κάτω από την επιφάνεια που γίνονταν οι ανασκαφές. Ο ταφικός περίβολος έχει μήκος 497 μέτρα και χρονολογείται γύρω στο 325 – 300 π.Χ. την περίοδο της βασιλείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Είναι φτιαγμένος από μάρμαρο της Θάσου και κατά την εκτίμηση της υπεύθυνης της ανασκαφής πρόκειται για έργο του Δεινοκράτη, της περιόδου 325-300 π.Χ. Από την ανασκαφή στον τάφο έχουν έρθει στο φως τρεις διαδοχικοί θάλαμοι που επικοινωνούν μεταξύ τους με θύρες, ενώ στον τρίτο θάλαμο υπάρχει μικρότερη θύρα που φαίνεται να οδηγεί σε τέταρτο θάλαμο, χωρίς όμως να είναι βέβαιο ότι αυτός είναι ο τελευταίος ή νεκρικός θάλαμος. Οι ανασκαφές βρίσκονται σε εξέλιξη και δεν είναι ακόμα σίγουρο σε ποιον ανήκει ο συγκεκριμένος τάφος. Από την δημοσιοποίηση των πρώτων ευρημάτων, έχουν εμφανιστεί πολλές και διαφορετικές απόψεις αρχαιολόγων για το ποιος ή ποια είναι ο νεκρός, καθώς και αν είναι ένας ή περισσότεροι. Σύμφωνα με θεωρία του Άντριου Τσαγκ, συγγραφέα του βιβλίου «Η αναζήτηση του τάφου του Μ. Αλέξανδρου», οι Καρυάτιδες που βρέθηκαν στη θύρα του δεύτερου θαλάμου αναπαριστούν ιέρειες του Διονύσου, με τις οποίες είχε σχέση η μητέρα του Αλεξάνδρου, Ολυμπιάδα. Η ανασκαφική ομάδα του Τύμβου Καστά πιστεύει ότι το μνημείο κατασκευάστηκε από τον Δεινοκράτη κατά παραγγελία του Μεγάλου Αλεξάνδρου για τον στρατηγό και επιστήθιο φίλο του Ηφαιστίωνα.
Επειδή η επίσκεψη στον λόφο Καστά προς το παρόν δεν είναι επιτρεπτή, οι εκδρομείς αποχαιρέτησαν την Αμφίπολη με τις καλύτερες εντυπώσεις, περνώντας δε από την παλιά γέφυρα του Στρυμόνα είχαν την ευκαιρία να δουν τον περίφημο Λέοντα της Αμφίπολης, ο οποίος βρισκόταν κάποτε στην κορυφή του τύμβου στον λόφο Καστά. Τα κομμάτια του Λέοντα και η βάση του βρέθηκαν πεταμένα στον Στρυμόνα ποταμό κατά τον Α΄ Βαλκανικό πόλεμο από  στρατιώτες της Ι και ΙΙΙ Μεραρχίας, και αργότερα, κατά την εκτέλεση των έργων αποξήρανσης του Στρυμόνα και χάρη στην πρωτοβουλία του πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Αθήνα Λίνκολν Μακ Βη και τη συμπληρωματική ενίσχυση του ελληνικού κράτους, αναστηλώθηκε ο Λέων της Αμφίπολης στη θέση που βρίσκεται σήμερα.
Το βράδυ οι εκδρομείς επέστρεψαν στα Τρίκαλα με τις καλύτερες εντυπώσεις από τα μέρη που επισκέφτηκαν, αρκετοί για πρώτη φορά. Ο οδηγός Χρίστος Αντωνόπουλος άψογος όπως πάντα.
Φ.Ζ.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου