Τετάρτη, 18 Μαΐου 2011

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ Φ.Ι.ΛΟ.Σ. ΣΤΟ ΓΚΑΙΡΛΙΤΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΓΕΡ. ΑΛΕΞΑΤΟΥ "ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΟΥ ΓΚΑΙΡΛΙΤΣ 1916-1919"

«Η Επιστροφή των Ελλήνων στο Γκαίρλιτς»
95 χρόνια μετά (1916-2011)

Στη μικρή μεθοριακή πόλη της Σιλεσίας (τώρα Σαξωνίας) της Γερμανίας Γκαίρλιτς (Görlitz), με πληθυσμό 60.000 κατοίκων, στη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου (1914-1918) από μια τραγική ιστορική συγκυρία είχαν οδηγηθεί εκεί 7.000 Έλληνες στρατιώτες και αξιωματικοί του Δ΄ Σώματος Στρατού, σε μια ιδιότυπη αιχμαλωσία (ως υπό περιορισμό «φιλοξενούμενοι» του Κάιζερ). Όταν τον Αύγουστο του 1916, η Ανατολική Μακεδονία καταλήφθηκε από τους Βουλγάρους, η τότε ηγεσία του Δ΄ Σ.Σ., προκειμένου να αποφύγει την οδυνηρή και εξοντωτική βουλγαρική αιχμαλωσία του, ήρθε σε συνεννόηση με Γερμανούς αξιωματικούς και διαπραγματεύθηκε την μεταφορά των ανδρών του στη Γερμανία, όπου έμελλε να παραμείνει ως λίγο μετά τη λήξη του Πολέμου (αρχές 1919). Η μοίρα το έφερε,  ύστερα από 33 χρόνια (το 1949), να μεταφερθούν 14.000 Έλληνες πολιτικοί πρόσφυγες στην πολωνική πόλη Ζγκοζέλετς (Zgorzelec), δηλ. στις ανατολικές συνοικίες του διχοτομημένου πλέον Γκαίρλιτς, που μετά τον πόλεμο είχαν παραχωρηθεί στην Πολωνία (όριο ο ποταμός Νάισε). Σ’ αυτό το τμήμα ήταν οι στρατώνες των Ελλήνων αιχμαλώτων του 1916-1919.

Αυτή την τραγική αλλά και μυθιστορηματική συγχρόνως ιστορία των 7.000 Ελλήνων στρατιωτών και αξιωματικών αιχμαλώτων (“φιλοξενουμένων” του Κάιζερ) ανέσυρε από τη λήθη ο Γεράσιμος Αλεξάτος με την θαυμάσια μελέτη του: «Οι Έλληνες του Γκαίρλιτς, 1916 - 1919», που εκδόθηκε από τους Αδελφούς Κυριακίδη πριν από έναν χρόνο.
Αποτέλεσμα της εκδόσεως του βιβλίου αυτού ήταν να συγκινηθούν και ευαισθητοποιηθούν όχι μόνον οι απόγονοι των Ελλήνων στρατιωτών και αξιωματικών του Γκαίρλιτς αλλά και πολλοί άλλοι άνθρωποι, καθώς και η ελληνική και γερμανική Πολιτεία.
Έτσι το Σαββατοκύριακο 7-8 Μαΐου 2011, ο πολιτιστικός σύλλογος “Εξάντας” του Βερολίνου διοργάνωσε διήμερη εκδρομή-προσκύνημα στο Γκαίρλιτς και το Ζγκοζέλετς. Κατόπιν προσκλήσεως των φίλων Γεράσιμου και Νίκης Αλεξάτου, μονίμων κατοίκων Βερολίνου, ο πρόεδρος του Φ.Ι.ΛΟ.Σ. κ. Θεόδωρος Νημάς συμμετείχε με τη σύζυγό του στην εκδρομή αυτή, την οποία ο γερμανικός τύπος της Σαξωνίας, με ολοσέλιδα δημοσιεύματα, προέβαλλε επί μία εβδομάδα ως “την Επιστροφή των Ελλήνων στο Γκαίρλίτς”.
Η εφ. Sächsische Zeitung (φ. 29-4-2011) έγραφε σε 4στηλο με τίτλο: “Ευρωπαϊκή Εβδομάδα 2011 στο Γκαίρλιτς / Στα ίχνη των Ελλήνων του Γκαίρλιτς” και αμέσως κάτω  4στηλη επίσης φωτογραφία με τάφους Ελλήνων αξιωματικών, που διατηρούνται ακόμα στο κοιμητήριο της πόλης, και τη λεζάντα: «Στο δημοτικό νεκροταφείο υπάρχουν ακόμα οι τάφοι του Έλληνα διοικητή Ιωάννη Χατζόπουλου και άλλων έξι αξιωματικών. Ανακαινίστηκαν το 2003 με δαπάνες της ελληνικής πρεσβείας. Σε γειτονικό χώρο ήταν θαμμένοι 126 Έλληνες στρατιώτες, που είχαν πεθάνει στο διάστημα μεταξύ 1916 έως 1919. Λίστες με όλα τα ονόματα υπάρχουν στη Διοίκηση του νεκροταφείου». [Στο βιβλίο του Γερ. Αλεξάτου δημοσιεύονται τα ονόματα 317 αξιωματικών και στρατιωτών που πέθαναν στο Γκαίρλιτς και που προφανώς ετάφησαν σε άλλα σημεία].  Στην αρχή του ρεπορτάζ η εφημερίδα σημείωνε: «Κατά τη διάρκεια του Α΄ Π.Π. ήρθε στην πόλη μας ένα σώμα στρατού δυνάμεως 7.000 στρατιωτών, όπου και ετέθη υπό περιορισμό. Τώρα έρχονται ένας συγγραφέας, ένα τηλεοπτικό συνεργείο και πολλοί απόγονοι». Στο κυρίως κείμενο τόνιζε ότι «Η υποδοχή των Ελλήνων στο Γκαίρλιτς την ερχόμενη εβδομάδα θα είναι εξίσου εγκάρδια όσο και το καλοκαίρι του 1916».
Πράγματι η υποδοχή που επεφύλαξαν στους 90 και πλέον Έλληνες επισκέπτες οι δημοτικές αρχές του Γκαίρλιτς και του Ζγκοζέλετς ήταν θερμή και ενθουσιώδης. Μεταξύ των επισκεπτών ήταν ο φιλέλληνας τέως πρεσβευτής της Γερμανίας στην Αθήνα κ. Wolfhang Schultheiss, ο κ. Παντελής Παντελούρης, ακόλουθος τύπου της ελληνικής πρεσβείας στο Βερολίνο, ο σχης κ. Κουκουλομμάτης, στρατιωτικός ακόλουθος, ο κ. Αντώνιος Κολιάδης, πρόξενος της Ελλάδος στο Βερολίνο, ο ανταποκριτής της ΝΕΤ στο Βερολίνο κ. Γιώργος Παππάς, το διοικητικό συμβούλιο του συλλόγου “Εξάντας” με επικεφαλής τον πρόεδρό του κ. Κων. Κουβέλη.
Το Σάββατο το μεσημέρι, στο Δημαρχείο του Γκαίρλιτς, όπου ήταν αναρτημένες η ευρωπαϊκή, η ελληνική και η γερμανική σημαία, ο δήμαρχος κ. Joachim Paulick υποδέχτηκε διά χειραψίας όλους τους επισκέπτες, ακολούθησαν χαιρετισμοί και υπογραφές εκ μέρους των επισήμων στο Βιβλίο Επισκεπτών του Δήμου. Επακολούθησε επίσκεψη στο Κοιμητήριο του Γκαίρλιτς, όπου κατατέθηκαν στέφανοι και ανθοδέσμες στους τάφους των Ελλήνων αξιωματικών, και το απόγευμα έγινε ξενάγηση στην πόλη, η οποία έμεινε ανέπαφη από τον χρόνο και τους πολέμους, καθώς είναι από τις λίγες πόλεις της Γερμανίας που δεν βομβαρδίστηκαν από τους Συμμάχους κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Το βράδυ, στο Μουσείο της Σιλεσίας, έλαβε χώρα η κεντρική εκδήλωση, η οποία περιλάμβανε:
- Ελληνική μουσική από το τοπικό συγκρότημα “Ο Γιατρός” του δρος Klaus-Dieter Tietz.
- Χαιρετισμούς από εκπροσώπους του Ευρωπαϊκού Σπιτιού και της πόλης του Γκαίρλιτς, του κ. Κων. Κουβέλη, προέδρου του συλλόγου “Εξάντας” του Βερολίνου, του κ. Wolfhang Schultheiss, τέως πρεσβευτή της Γερμανίας στην Αθήνα και του κ. Παντ. Παντελούρη, ακόλουθου τύπου της ελληνικής πρεσβείας στο Βερολίνο.
- Σχόλια για το βιβλίο του Γερ. Αλεξάτου «Οι Έλληνες του Γκαίρλιτς, 1916 - 1919», από τον κ. Θεόδωρο Νημά, σχολικό σύμβουλο φιλολόγων.
- “Λόγια μιας απογόνου” από την κ. Δώρα Ρομέρο-Θεοφιλίδου.
- Διάλεξη με θέμα τους «Έλληνες του Γκαίρλιτς, 1916-1919» από τον συγγραφέα κ. Γερ. Αλεξάτο.
-  Ανάγνωση αποσπασμάτων του βιβλίου «Οι Έλληνες του Γκαίρλιτς» από τους Ίνα και Αστέρη Κούτουλα.
Επακολούθησε δείπνο στην ελληνική ταβέρνα “Ρόδος” που βρίσκεται στο κέντρο της πόλης.
Την Κυριακή το πρωί πραγματοποιήθηκε επίσκεψη στο Ζγκοζέλετς (πολωνική επικράτεια). Εκεί τους Έλληνες υποδέχτηκαν εκπρόσωποι του Συλλόγου Ελλήνων Πολωνίας “Δέλτα”, ο πρόεδρος του οποίου κ. Νίκος Ρουσκέτος (μουσικός και δημοτικός σύμβουλος) τους ξενάγησε στον χώρο του παλιού ελληνικού στρατοπέδου, όπου έγινε κατάθεση στεφάνου, αλλά και στην συνοικία των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων. Στο Ζγκοζέλετς έχουν αποβιώσει και ταφεί 650 περίπου Έλληνες πολιτικοί πρόσφυγες, για τους οποίος γράφει σχετική μελέτη ο Πολωνός καθηγητής κ. M. Wojecki.
Το μεσημέρι οι επισκέπτες γευμάτισαν στην ελληνική ταβέρνα “Η Νάουσα” και στις 2.30΄ μ.μ., στο Πολιτιστικό Κέντρο, τους υποδέχτηκε ο δήμαρχος της πόλης κ.  Rafal Gronicz.
Όσοι συμμετείχαν στην ιστορική αυτή επίσκεψη επέστρεψαν με τις καλύτερες εντυπώσεις και γεμάτοι συγκίνηση.
Χαρακτηριστικό της σημασίας που έδωσαν οι φορείς του Γκαίρλιτς στην επίσκεψη αυτή των Ελλήνων είναι το ακόλουθο σχόλιο της Γιάννας Ούλμπριχ που δημοσιεύθηκε στην εφ. Sächsische Zeitung (φ. 29-4-2011) με τίτλο: «Σχετικά με την επίσκεψη των Ελλήνων κατά την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα - Ανεκτίμητης αξίας διαφήμιση για το Γκαίρλιτς». Το κείμενο του σχολίου: «Πολλές φορές δεν είναι απαραίτητη η ακριβή εκστρατεία μάρκετιγκ των ειδικών της διαφήμισης. Μερικές φορές αρκεί μία συναρπαστική ιστορία. Το ταξίδι των Ελλήνων στο Γκαίρλιτς την επόμενη εβδομάδα θα κάνει την πόλη μας γνωστότερη διεθνώς. Ένα σύντομο αλλά ιδιαίτερης σημασίας κεφάλαιο της Ιστορίας του Γκαίρλιτς αναβιώνει ύστερα από 100 χρόνια· χάρη σε έναν επίμονο συγγραφέα, ο οποίος ερεύνησε την υπόθεση με μεγάλη ακρίβεια και έφερε στο φως συναρπαστικές λεπτομέρειες. Το βιβλίο του σχετικά με το ελληνικό σώμα στρατού στο Γκαίρλιτς -που έχει εκδοθεί στην Ελλάδα- έστρεψε τα φώτα της διεθνούς δημοσιότητας στην πόλη μας από μία τελείως διαφορετική γωνία. Κι αυτό γιατί δεν είναι μόνο οι ιστορικές προσόψεις των κτιρίων και η ειδική κατάσταση του Γκαίρλιτς ως διαιρεμένης ευρωπαϊκής πόλης, που την καθιστά ενδιαφέρουσα για πολλούς επισκέπτες από την Ευρώπη. Η επίσκεψη των 80 Ελλήνων φιλοξενουμένων και ενός ελληνικού τηλεοπτικού συνεργείου αποτελούν για τον τουρισμό διαφήμιση ανεκτίμητης αξίας. Και αυτό σίγουρα για διάστημα που θα ξεπερνά κατά πολύ την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα».

Το γεγονός προβλήθηκε από τη ΝΕΤ, στην εκπομπή "Ανταποκριτές", στις 11-6-2011:
 



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου